Iran Ta Tabbatar da Mutuwar Khamenei Bayan Hare-Haren Amurka da Isra’ila; IRGC Ta Yi Alƙawarin Fansa

An tabbatar da rasuwar Ali Khamenei, Jagoran Ƙoli na Jamhuriyar Musulunci ta Iran, wanda ya shafe fiye da shekaru talatin yana rike da madafun iko a kasar.

Rasuwarsa ta zo ne a ranar farko ta hare-haren hadin gwiwa da aka kai kan muhimman wurare a Iran. Wannan lamari ya jefa kasar cikin sabon yanayi mai cike da tambayoyi kan makomar shugabanci da tasirin ta a yankin Gabas ta Tsakiya.

Wane Matsayi Ya Rike?

Mukamin Jagoran Ƙoli a Iran shi ne mafi girman iko a tsarin mulkin kasar. Shi ne shugaban kasa a zahiri, kwamandan rundunar sojoji, da mai ikon yanke hukunci kan manyan manufofi na kasa.

Tun bayan juyin juya halin Musulunci na 1979, Iran ta taba samun Jagorori biyu kacal. Khamenei ne ya gaji Ayatollah Ruhollah Khomeini a 1989, kuma tun daga lokacin yake da tasiri kai tsaye a siyasa, tsaro da tattalin arzikin kasar.

Tarihinsa A Takaitacce

An haife shi a shekarar 1939 a birnin Mashhad. Ya taso a gidan addini kuma ya zama malamin Shi’a tun yana matashi. Ya shiga sahun masu adawa da Shah kafin juyin juya hali, inda aka kama shi sau da dama.

A shekarar 1981 ya tsallake rijiya da baya daga yunkurin kisan kai, wanda ya bar shi da nakasa a hannun dama. Daga bisani ya zama shugaban kasa kafin daga baya ya karbi mukamin Jagoran Ƙoli.

Tasirinsa A Cikin Gida

A tsawon shekaru, ya gina tsarin iko mai karfi, inda hukumomin tsaro da rundunar kare juyin juya hali suka zama ginshikin karfinsa.

An fuskanci zanga-zanga da dama a karkashin mulkinsa — daga na dalibai a 1999 zuwa bore-boren tattalin arziki da na hijabi a shekarun baya-bayan nan. Hukumomi sun dauki matakan tsaro masu tsauri wajen dakile su.

Huldarsa Da Duniya 

A fagen kasa da kasa, Iran ta kasance cikin takun-saka da Amurka da Isra’ila, musamman kan batun shirin nukiliya. Duk da yarjejeniyar 2015, takunkumi da matsin lamba sun ci gaba da shafar tattalin arzikin kasar.

Rasuwar Khamenei na zuwa ne a wani lokaci da ake ci gaba da rikici a yankin, lamarin da zai iya sauya daidaiton iko da manufofin tsaro.

Me Zai Biyo Baya?

Majalisar Masana ce ke da alhakin zaben sabon Jagoran Ƙoli. Amma har yanzu babu cikakken bayani kan wanda zai gaje shi.

Masana siyasa na ganin cewa makomar Iran za ta dogara da yadda za a gudanar da wannan sauyi cikin natsuwa ko rikici.

GW Hausa na ci gaba da bibiyar lamarin domin kawo muku sahihan bayanai da cikakken nazari.


Popular posts from this blog

Juyin Mulki Na Ci Gaba A Benin Republic, Sojoji Sun Kai Hari Gidan Shugaba Talon, Sun Kwace Talabijin Na Ƙasa.

Image
Rikici mai tsanani ya barke a safiyar Lahadi, 7 ga Disamba 2025, a ƙasar Benin Republic bayan rahotanni sun tabbatar da cewa wani rukuni na sojoji ya kai hari gidan shugaban ƙasar, Patrice Talon, da ke unguwar Le Guézo a Cotonou. Wani fitaccen gidan labarai na yankin, TchadOne, ya bayar da rahoton cewa harin ya samu jagoranci ne daga Lieutenant Colonel Pascal Tigri, wanda ake zargin shi ke jagorantar yunkurin hambarar da gwamnatin Talon. Bayan harin, sojoji sun mamaye gidan talabijin na ƙasa. Daga bisani, Lt. Col. Tigri ya bayyana kai tsaye a talabijin yana ayyana kansa a matsayin: “Shugaban Kwamitin Sake Tsarin Mulki na Soji.” Halalcin Birnin Cotonou Ya Ƙara Lalacewa Mutanen Cotonou sun wayi gari cikin tashin hankali saboda: Sojoji sun mamaye muhimman wurare An ji motsin manyan motocin yaƙi Gidan talabijin na hannun sojoji Gwamnati bata fitar da wata sanarwa ba Ba a san inda Shugaba Talon yake ba Har yanzu babu wata takamaiman magana daga gwamnatin Benin ko rundunar soji k...
Read more

Malema Ya Nemi Shugaban Ɗaya, Kuɗi Ɗaya Da Afirka Ba Tare Da Iyaka Ba

Shugaban jam’iyyar Economic Freedom Fighters (EFF) na Afirka ta Kudu, Julius Malema, ya yi kira da a haɗa Afirka gaba ɗaya ƙarƙashin shugaba guda, kuɗi guda, majalisa guda da kuma rundunar soji guda. Malema ya yi wannan kira ne a taron shekara na Kungiyar Lauyoyin Najeriya (NBA) da aka gudanar a Enugu, inda ya ce lokaci ya yi da shugabannin Afirka su yi watsi da iyakokin da Turawan mulkin mallaka suka bari. Ya ce Afirka na da albarkatu da za su iya ƙarfafa tattalin arzikin duniya, kuma dole nahiyar ta dogara da kanta wajen samar da ci gaba. Malema ya kuma yi kira da a kawar da tsarin neman visa tsakanin ƙasashen Afirka domin sauƙaƙa hulɗa da haɗin kai. Shugaban EFF ɗin ya yabawa Najeriya saboda rawar da ta taka wajen kawo ƙarshen wariyar launin fata (apartheid), inda ya ce Najeriya da Afirka ta Kudu za su iya jagorantar ci gaban masana’antu da cinikayyar nahiyar. Game da matsalar ƙiyayya ga baƙin haure (xenophobia), Malema ya ce hakan cin amanar haɗin kan Afirka ne, yana mai jaddada ce...
Read more

Uganda: Zaben ‘Yan Uwa a Majalisar Dokoki Na Kara Karbuwa Al’umma Sun Mayar da Siyasa Gado?

Image
A Uganda, zaben ‘yan uwa da ‘ya’ya na tsoffin ‘yan majalisa ya zama ruwan dare. Idan dan majalisa ya rasu, akwai yiwuwar wani daga cikin danginsa ya gaje shi—koda kuwa bai taba siyasa ba. Wannan al’ada ta kara bayyana yayin da kasar ke shirye-shiryen shiga zabukan 2026. Misali, lokacin da Patrick Okabe, dan majalisa daga Serere County ya rasu a hadarin mota a 2022, dansa Emmanuel Omoding ya tsaya takara a zaben cike gurbi kuma ya ci. Haka zalika, lokacin da tsohon kakakin majalisa Jacob Oulanyah ya mutu a 2022, dansa Andrew Ojok Oulanyah ya maye gurbinsa. Haka kuma, Rehema Watongola ta rasu a 2020, sai diyarta Kayanga Baroda ta ci zabe da tuta mai zaman kanta. Masana sun bayyana cewa wannan al’ada tana kara dankon ikonsa ga wasu dangogi, tana rage damar shiga sabbin shugabanni. Rogers Barigayomwe, farfesa a Jami’ar Kampala, ya bayyana hakan da cewa: “Wannan tsarin siyasa tamkar kafa mulkin gado ne. Sai dai yana da karbuwa saboda mutane suna ganin ‘yan uwa za su ci gaba da a...
Read more